چهار راهکار فناورانه برای عبور از بحران خاک و آب در کشاورزی
به گزارش روابط عمومی موسسه تحقیقات خاک و آب کشور، میثم رضایی عضو هیئت علمی و رئیس مرکز رشد واحدهای فناور خاک و آب این موسسه، با تشریح محور فعالیت شرکتها و هستههای فناور مستقر در این مرکز گفت: این واحدهای فناور چهار دسته راهکار کلان برای حل مسائل بحرانی آب و خاک ارائه کردهاند.
رضایی در گفتوگو با ایانا با بیان اینکه دسته نخست این راهکارها به جایگزینی واردات با تولید داخلی دانشبنیان اختصاص دارد، افزود: در این بخش، تولید نهادههای استراتژیک کشاورزی در داخل کشور دنبال میشود که شامل کودهای زیستی و آلی برای جایگزینی کودهای شیمیایی وارداتی و در عین حال کمک به حفظ و احیای سلامت خاک است.
وی ادامه داد: همچنین تجهیزات تخصصی کشاورزی مانند دستگاههای اصلاح خاک و شیرینکنندههای آب که پیشتر فناوری آن در انحصار چند کشور خاص بوده، اکنون بومیسازی شده است.
رضایی با اشاره به تولید آفتکشهای گیاهی بر پایه مواد مؤثره طبیعی برای جایگزینی سموم شیمیایی پرهزینه و وارداتی، اظهار داشت: همچنین تولید بذور هیبرید محصولات راهبردی از جمله سبزیجات، صیفیجات و گیاهان دارویی که پیشتر بهطور کامل وارداتی بوده و اکنون با عملکردی حتی بهتر از نمونههای خارجی تولید میشوند، در این دسته قرار دارد.
رئیس مرکز رشد واحدهای فناور خاک و آب موسسه تحقیقات خاک و آب کشور، با بیان اینکه دسته دوم شامل راهکارهای افزایش بهرهوری آب در شرایط کمبود شدید است که بر مدیریت هوشمند منابع آب متمرکز شدهاند، گفت: در این حوزه، سامانههای آبیاری دقیق بر اساس نیاز واقعی گیاه و با استفاده از شاخصهای فیزیولوژیکی مانند شاخص تنش آبی گیاه، زمان و میزان آبیاری را تعیین میکنند و مصرف آب را تا ۳۰ درصد کاهش میدهند.
این عضو هیئت علمی با اشاره به اینکه سنسورهای پایش رطوبت و شوری خاک به صورت لحظهای دادههای دقیق از وضعیت خاک ارائه داده و مبنای تصمیمگیری برای آبیاری و مدیریت شوری قرار میگیرند، افزود: نرمافزارها و سامانههای اطلاعات مکانی نیز نقشههای بهرهوری، شوری، رطوبت و سایر پارامترهای کلیدی را در اختیار مدیران و کشاورزان قرار میدهند.
رضایی ادامه داد: دسته سوم راهکارها به بهرهبرداری از منابع آب و خاک نامتعارف اختصاص دارد؛ رویکردی که مهمترین بخش در شرایط بحرانی فعلی محسوب میشود زیرا منابع جدیدی که قبلاً غیر قابل استفاده تلقی میشد را وارد چرخه تولید میکند.
به گفته او این بخش شامل شیرینسازی و تصفیه آبهای شور و لبشور با فناوریهای غشایی کمهزینه برای استفاده در کشاورزی، اصلاح خاکهای شور و سدیمی با روشهای شیمیایی و بیولوژیک برای تبدیل اراضی غیرقابل استفاده به زمین زراعی، و همچنین تولید محصولات کشاورزی با آب شور از طریق کشت گیاهان شورپسند یا هالوفیت است که بدون نیاز به شیرینسازی و با آب دریا یا آبهای بسیار شور قابل آبیاری هستند.
رضایی با بیان اینکه دسته چهارم به اقتصاد تولید کشاورزی مربوط میشود، اظهار داشت: «این راهکارها بر کاهش هزینه تولید و افزایش ارزش افزوده تمرکز دارد.
وی توضیح داد: در این بخش مدیریت تلفیقی تغذیه گیاه برای بهینهسازی مصرف کود و کاهش هزینهها، تولید کود از پسماندهای کشاورزی و دامی برای حل همزمان مشکل دفع پسماند و تأمین کود ارزان، و همچنین سامانههای برنامهریزی کشت با استفاده از دادههای اقلیمی و بازار برای پیشنهاد بهترین الگوی کشت از نظر سودآوری و بهرهوری آب دنبال میشود.
رئیس مرکز رشد واحدهای فناور خاک و آب موسسه تحقیقات خاک و آب کشور با تأکید بر اینکه تمام این فناوریها با پشتیبانی قانون جهش تولید دانشبنیان توسعه یافتهاند، خاطرنشان کرد: این قانون از طریق اعتبار مالیاتی تحقیق و توسعه، شرکتهای بزرگ را تشویق میکند تا با واحدهای فناور قرارداد همکاری ببندند.
رضایی ادامه داد: همچنین معافیتهای مالیاتی و بیمهای، هزینه سربار این واحدها را کاهش داده و امکان رقابت با نمونههای خارجی را فراهم کرده است.